Woordenlijst
ITS-termen uitgelegd
Begrijpelijke definities van de afkortingen en standaarden die gebruikt worden in verkeersmanagement, weigh-in-motion en slimme mobiliteit.
- AID — Automatische incidentdetectie
- Camera's of sensoren met software die incidenten zoals stilstaande voertuigen of files automatisch detecteren.
- ANPR — Automatische nummerplaatherkenning
- Het lezen van nummerplaten van voertuigen met camera's, gebruikt voor parkeren, toegangscontrole en de handhaving van lage-emissiezones.
- C-ITS — Coöperatieve Intelligente Transportsystemen
- ITS waarbij voertuigen, wegkantinfrastructuur en andere weggebruikers rechtstreeks gegevens uitwisselen, bijvoorbeeld om voorrang te geven bij verkeerslichten of te waarschuwen voor gevaren.
- DATEX II
- Een Europese standaard voor de uitwisseling van verkeers- en reisinformatie tussen verkeerscentra, dienstverleners en andere systemen.
- Digital twin
- Een model van een fysiek systeem, zoals een wegennet, dat gevoed wordt met echte gegevens zodat scenario's gesimuleerd kunnen worden voordat ze worden uitgevoerd. Ook digitale tweeling genoemd.
- ITS — Intelligente Transportsystemen
- Het gebruik van informatie- en communicatietechnologie in het wegvervoer, bijvoorbeeld verkeerslichten, verkeersmanagement en reizigersinformatie, om mobiliteit veiliger en efficiënter te maken.
- iVRI — intelligente Verkeersregelinstallatie
- De Nederlandse benaming voor een intelligente verkeersregelaar die gegevens kan uitwisselen met voertuigen en andere systemen, bijvoorbeeld om voorrang te geven aan het openbaar vervoer.
- LEZ / ZEZ — Lage-emissiezone / zero-emissiezone
- Een gebied met beperkte toegang voor voertuigen die niet voldoen aan de emissienormen (LEZ), of voor alle voertuigen met uitlaatemissies (ZEZ).
- LoRaWAN — Long Range Wide Area Network
- Een draadloze netwerktechnologie met laag energieverbruik die sensoren over lange afstanden verbindt, bijvoorbeeld parkeer- of omgevingssensoren.
- NAP — Nationaal Toegangspunt
- Een nationaal portaal waar weg- en verkeersgegevens beschikbaar worden gesteld, zoals vereist door de Europese ITS-richtlijn, zodat navigatie- en mobiliteitsdiensten ze kunnen hergebruiken.
- NIS2
- De Europese richtlijn (2022/2555) over de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen. Exploitanten van essentiële en belangrijke diensten, waaronder delen van de vervoerssector, moeten cyberrisico's beheren en incidenten melden.
- NTCIP — National Transportation Communications for ITS Protocol
- Een familie van standaarden voor de communicatie tussen verkeersmanagementsystemen en veldapparatuur zoals verkeersregelaars en informatieborden.
- OCIT — Open Communication Interface for Road Traffic Control Systems
- Een open interfacestandaard voor de communicatie tussen verkeersregelaars en centrale verkeerssystemen, veel gebruikt in Europa.
- OCPI — Open Charge Point Interface
- Een open protocol voor de uitwisseling van gegevens tussen laadpuntexploitanten en mobiliteitsdienstverleners, bijvoorbeeld over locaties, tarieven en laadsessies.
- SLA — Service level agreement
- Een overeenkomst die de serviceniveaus voor onderhoud en exploitatie vastlegt, bijvoorbeeld reactie- en hersteltijden en beschikbaarheid van het systeem.
- V2X — Vehicle-to-everything
- Communicatie tussen voertuigen, wegkantinfrastructuur en andere weggebruikers.
- VMS / DRIP — Variable message sign / dynamisch route-informatiepaneel
- Een verkeersbord dat wisselende boodschappen kan tonen, zoals reistijden, waarschuwingen, omleidingen of snelheidsbeperkingen. In het Nederlands spreekt men meestal van DRIP.
- WIM — Weigh-in-motion
- Het meten van de aslasten en het totaalgewicht van voertuigen terwijl ze met normale verkeerssnelheid over een sensor rijden. Het wordt gebruikt voor de handhaving van overbelading, voor de voorselectie van te controleren vrachtwagens en voor de bescherming van wegen en bruggen.